W bazie wiedzy znajduje się  3895  pytań wraz z odpowiedziami.
   Aktualności Szkolenia Ważne informacje Cennik Kalkulator wynagrodzeń Kontakt #
www.gazetapodatkowa.pl - podatki, rachunkowość, prawo pracy, składki, zasiłki, emerytury, księgowość




1. Obliczanie wymiaru czasu pracy w 2011 r.

Każdy pracownik ma do przepracowania w danym okresie rozliczeniowym określoną liczbę godzin. Zasady obliczania wymiaru czasu pracy dla ogółu pracowników zostały ustanowione w art. 130 K.p. Jedynie przy ustalaniu tego wymiaru w stosunku do pracowników zatrudnionych w ruchu ciągłym obowiązują regulacje art. 138 K.p. Pewne modyfikacje mogą też przewidywać przepisy odrębne.

Po zmianie przepisów Kodeksu pracy dokonanej ustawą z dnia 24 września 2010 r., obowiązujący pracownika wymiar czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym począwszy od 1 stycznia 2011 r. oblicza się w następujący sposób:

– mnożąc 40 godzin przez liczbę pełnych tygodni przypadających w okresie rozliczeniowym, a następnie
      
– dodając do otrzymanej liczby godzin iloczyn 8 godzin i liczby dni pozostałych do końca okresu rozliczeniowego, przypadających od poniedziałku do piątku (tzw. dni wystających),
      
– odejmując od otrzymanej liczby godzin iloczyn 8 godzin i liczby świąt przypadających w innym dniu niż niedziela; przy czym, w myśl nowelizacji, jeżeli zgodnie z przyjętym rozkładem czasu pracy święto przypadnie w dniu wolnym od pracy, wynikającym z rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, to nie obniża ono wymiaru czasu pracy.

Ta ostatnia regulacja wynika z § 21 K.p. dodanego do art. 130 K.p. przez ustawę nowelizującą. W myśl tego przepisu, pracodawcy nie muszą już „oddawać” dnia wolnego za święto, które występuje w dniu wolnym od pracy z tytułu rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy.

Ustawodawca oprócz zmian w sposobie obliczania wymiaru czasu pracy uregulowanym w Kodeksie pracy, ustawą z dnia 24 września 2010 r. zmienił również ustawę o dniach wolnych od pracy (Dz. U. z 1951 r. nr 4, poz. 28 ze zm.). Dodał w niej jako dzień ustawowo wolny od pracy Święto Trzech Króli przypadające w bieżącym roku 6 stycznia.


2. Wyznaczenie dnia wolnego z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy

Co do zasady, czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym. Oznacza to, że przeciętnie w tygodniu pracownik powinien pracować przez 5 dni (8 godz. × 5 dni = 40 godz.). W celu zachowania tej zasady, pracodawca jest obowiązany wyznaczyć dodatkowy dzień wolny od pracy. Najczęściej wyznaczanym dniem są soboty, jednak może to być również każdy inny dzień tygodnia, oprócz niedzieli. Może się również zdarzyć, że pracodawca wyznaczy w jednym tygodniu więcej dni wolnych, by w kolejnych tygodniach okresu rozliczeniowego nie wyznaczać ich wcale. Jednak musi przy tym zachować zasadę przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy.

Od 1 stycznia 2011 r. wymiar czasu pracy ulega obniżeniu o 8 godzin wyłącznie za święta występujące w okresie rozliczeniowym i przypadające w dniach innych niż niedziela i niebędących dniami wolnymi od pracy wynikającymi z rozkładu czasu pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy.

Dotychczasowe „oddawanie” dnia wolnego miało na celu dostosowanie liczby godzin i dni pracy do obowiązującego w danym okresie rozliczeniowym wymiaru czasu pracy.

Od 1 stycznia br. wyznaczenie dodatkowego dnia wolnego z racji przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy w dniu świątecznym przypadającym w innym dniu niż niedziela nie będzie więc powodowało obowiązku „oddania” w zamian innego dnia wolnego.

Ostatnia zmiana art. 130 Kodeksu pracy powoduje, że w zależności od terminu wyznaczenia dodatkowego dnia wolnego z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy i tego, czy na ten dzień przypada święto, wymiar czasu pracy ustalony dla pracowników może być różny. Takie zróżnicowanie godzin do przepracowania może wystąpić nawet w jednym zakładzie, o ile dla różnych grup zatrudnionych wyznaczone zostaną różne dni wolne od pracy z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy.


3. Wymiar czasu pracy w 2011 r., gdy dniem wolnym są soboty

W 2011 r., przy założeniu, że dniem wolnym z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy jest sobota, wymienione święta obniżają o 8 godzin wymiar czasu pracy w danym okresie rozliczeniowym:

– 6 stycznia – Święto Trzech Króli,
      
– 25 kwietnia – drugi dzień Wielkiej Nocy,
      
– 3 maja – Święto Narodowe Trzeciego Maja,
      
– 23 czerwca – dzień Bożego Ciała,
      
– 15 sierpnia – Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny,
      
– 1 listopada – Wszystkich Świętych,
      
– 11 listopada – Narodowe Święto Niepodległości,
      
– 26 grudnia – drugi dzień Bożego Narodzenia.

W tabelach poniżej przedstawiamy wymiar czasu pracy w najczęściej stosowanych okresach rozliczeniowych w 2011 r., przy wyznaczeniu soboty jako dodatkowego dnia wolnego w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy.


Jednomiesięczne okresy rozliczeniowe w 2011 r.




Trzymiesięczne okresy rozliczeniowe w 2011 r.





Czteromiesięczne okresy rozliczeniowe w 2011 r.





Dwunastomiesięczny okres rozliczeniowy w 2011 r.




4. Wolne poniedziałki a czas pracy

Stosowanie zmienionych zasad obliczania wymiaru czasu pracy powoduje powstanie różnic w liczbie godzin obowiązujących pracowników do przepracowania w danym okresie rozliczeniowym w 2011 r. Różnice te widoczne są np. gdy dniem wolnym z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy jest poniedziałek. Trzy święta w 2011 r. przypadają bowiem w poniedziałki i z tego tytułu nie następuje już obniżenie wymiaru czasu pracy o 8 godzin za każde z tych świąt. W ogólnym rozrachunku pracownicy, którzy jako dodatkowy dzień wolny z racji przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy mają w zakładzie wyznaczony poniedziałek, przepracują w 2011 r. dwa dni więcej od tych, dla których takim dniem wolnym jest sobota.

Przy czym, jeżeli pracownicy zatrudnieni w takiej organizacji czasu pracy są wynagradzani stałym miesięcznym wynagrodzeniem, za pracę przez większą liczbę godzin nie otrzymają wyższej pensji. Przysługuje im bowiem stałe miesięczne wynagrodzenie, nawet jeżeli przepracują większą liczbę godzin niż pracownicy, dla których dniem wolnym z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy są soboty. Wyższe wynagrodzenie w takiej sytuacji będzie przysługiwać jedynie pracownikom otrzymującym wynagrodzenie godzinowe.

Wymiar czasu pracy w jednomiesięcznych okresach rozliczeniowych w 2011 r., przy wyznaczeniu poniedziałku jako dodatkowego dnia wolnego w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy, przedstawia tabela poniżej.


Jednomiesięczne okresy rozliczeniowe w 2011 r.




5. Konsekwencje zmiany zasad ustalania wymiaru czasu pracy

Prawidłowe obliczenie wymiaru czasu pracy (liczby godzin i dni do przepracowania) jest konieczne dla sporządzenia rozkładu czasu pracy, zwanego inaczej grafikiem lub harmonogramem pracy pracownika w danym okresie rozliczeniowym.

Ustalona w rozkładzie czasu pracy liczba dni i godzin pracy w danym okresie rozliczeniowym powinna być zgodna z obliczonym dla tego okresu wymiarem czasu pracy. Zaplanowanie w grafiku pracownika większej liczby godzin pracy niż to wynika z obowiązującego w tym okresie rozliczeniowym wymiaru czasu pracy oznacza planowanie pracy nadliczbowej, co jest niedozwolone. Natomiast wyznaczenie w harmonogramie pracy danego pracownika mniejszej liczby godzin niż to wynika z obliczonego dla okresu rozliczeniowego wymiaru czasu w pracy powoduje zaplanowanie przestoju, którego w takiej sytuacji przepisy również nie dopuszczają.

Pracodawca, który planuje jednomiesięczne okresy rozliczeniowe w 2011 r. przy wyznaczeniu dodatkowego dnia wolnego w poniedziałek, musi w trzech miesiącach tego roku wyznaczyć pracownikom dodatkowy dzień wolny od pracy, a w dwóch miesiącach wskazać dodatkowy dzień pracy. Zatem w kwietniu, w lipcu i w grudniu br. dla zachowania obowiązującego w jednomiesięcznych okresach rozliczeniowych wymiaru czasu pracy, należy wyznaczyć po jednym dodatkowym dniu wolnym. W przeciwnym razie wystąpi planowanie pracy nadliczbowej. Natomiast w maju i w sierpniu 2011 r. należy wskazać dodatkowy dzień pracy, aby pracownicy wypracowali obowiązujący ich w tych miesiącach wymiar czasu pracy. Niewyznaczenie takiego dnia spowoduje zaplanowanie przestoju.

Przy wyznaczeniu dłuższych niż jednomiesięczne okresów rozliczeniowych taka sytuacja nie powinna mieć miejsca, gdyż dni „niedopracowane” i „nadpracowane” poza obowiązujący wymiar czasu pracy powinny się wzajemnie kompensować.

Z analizy harmonogramu pracy w jednomiesięcznym okresie rozliczeniowym obejmującym kwiecień 2011 r., gdy dniem wolnym z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy jest poniedziałek, wynika, że pracownik przepracuje w nim 22 dni, czyli 176 godzin. Zgodnie z obliczeniami, wymiar czasu pracy w tym miesiącu wynosi 168 godzin, czyli 21 dni. Oznacza to zaplanowanie pracy w nadgodzinach. Aby takiej sytuacji uniknąć, pracodawca powinien wskazać inny dzień wolny od pracy. W lipcu br. niewskazanie dodatkowego dnia wolnego spowoduje przepracowanie przez pracownika 22 dni, czyli 176 godzin, przy obowiązujących 168 godzinach i 21 dniach pracy. Natomiast w grudniu 2011 r. niewyznaczenie dodatkowego dnia wolnego spowoduje przepracowanie 184 godzin, czyli 23 dni, przy obowiązujących 176 godzinach i 22 dniach.

Z kolei z analizy harmonogramu pracy w jednomiesięcznym okresie rozliczeniowym obejmującym maj 2011 r., gdy dniem wolnym z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy jest poniedziałek, wynika że pracownik przepracuje w nim 20 dni, czyli 160 godzin. Zgodnie z obliczeniami, wymiar czasu pracy w tym miesiącu wynosi 168 godzin, czyli 21 dni. Oznacza to zaplanowanie przestoju. Aby nie doszło do takiej sytuacji, pracodawca powinien wyznaczyć inny dzień roboczy. Podobnie jest w sierpniu 2011 r. Niewskazanie dodatkowego dnia pracy spowoduje przepracowanie przez pracownika 22 dni, czyli 176 godzin, przy obowiązujących 184 godzinach i 23 dniach pracy.

Niedostosowanie rozkładów czasu pracy do obowiązującego wymiaru pociąga za sobą konkretne konsekwencje finansowe. Pracodawca nie może planować pracy w nadgodzinach, gdyż jest to wykroczenie zagrożone karą grzywny od 1.000 zł do 30.000 zł. Natomiast zaplanowanie przestoju nie może finansowo obciążać pracownika, gdyż to nie on ponosi odpowiedzialność za złą organizację czasu pracy.

Ustalanie i planowanie czasu pracy w 2011 r. zgodnie z nowymi zasadami obliczania wymiaru czasu pracy może przysporzyć sporo problemów. Mogą one wystąpić zwłaszcza wtedy, gdy dniem wolnym z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy będzie inny dzień niż sobota oraz w takim dniu wypadnie święto.


Podstawa prawna

Ustawa z dnia 26.06.1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.)

Ustawa z dnia 24.09.2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. nr 224, poz. 1459)


Gazeta Podatkowa nr 3 (731) z dn. 2011.01.10, strona 12
Autor: Ewa Madejek



Problemy dotyczące rozliczania czasu pracy w 2011 roku będą omawiane na szkoleniach organizowanych przez Centrum Szkolenia Info Baza w styczniu 2011 r. (Wrocław, Bydgoszcz, Warszawa)
Zobacz więcej
»
dodano: 2011-01-10 08:34







Podaj e-mail, aby otrzymywać
najświeższe informacje:

dodatkowe informacje »

     REKLAMA

  » znajdź więcej artykułów w archiwum
Podaj e-mail i poleć tę stronę znajomemu:
Od:
Do:
REKOMENDOWANE SERWISY
baza wiedzy       expert       zpchrpro       centrum szkolen     srodowisko     centrum
NASI PARTNERZY
popon       gazetapodatkowa       payu       elsa       isource       sygnity       press       beyond       thawte
O nas | Prywatność | Regulamin | Kontakt | Do góry


designed by INFO BAZA sp. z o.o. Wszystkie prawa zastrzeżone, kopiowanie i rozpowszechnianie materiałów zamieszczonych na stronie bez zgody właściciela serwisu zabronione.